Nta musambi, nta gikeri, byose ni iri n’iri.

Dr Jean Baptiste Mberabahizi, Umunyamabanga mukuru wa FDU-Inkingi.

« Ntawubyinira ibikeri kandi hari imisambi ! »[1].  Aya magambo ni ay’umukaraza w’umurundi, wasobanuraga impamvu atavugiriza ingoma abategetsi bashya b’u Burundi, nyuma y’amatora yo muri 2005. Yashakaga kuvuga ko atavugiriza ingoma Abahutu. Nyamara nawe yari umuhutu. Umwanditsi F. Cishahayo asobanura ko byerekana ukuntu abantu bari barogejwe mu bwonko.

 

Ntawashidikanya ko nyuma y’imyaka icumi y’ibinyoma n’iyogeza butumwa rya FPR, mu Rwanda tuzaba dufite abantu batekereza batya. Amahirwe tugira ni uko u Rwanda n’u Burundi bidasa nk’impanga, n’ubwo bisangiye byinshi. Ahubwo ubona ari nk’amahasha.

 

Abanyarwanda bo banze « kubyinira umusambi » muri 1961, umunsi Repubulika itangazwa i Gitarama. Kandi ingoma zaravuze da ! Icyakora ntabyera ngo de ! Ibyaje gukurikiraho tuzi aho bigejeje u Rwanda. Ariko se, ninde wahakana ko Repubulika yari intambwe ikomeye ?

 

Gutambira imisambi byabayeho, biranaramba, imyaka amagana n’amagana. Bamwe ntibatinya kuvuga ko ari imyaka magana ane. Izo mpaka ntacyo zimaze. Kuko muri icyo gihe cyose, imiryango mike y’Abanyiginya yari yarigize ibimana. Kuva kuri Rwoga kugeza kuri Karinga, ingoma y’u Rwanda rw’Abanyiginya, bayitamiriza ibikondo, aribyo bishahuro by’abami b’Abahutu. Maze imaze kuganza, iragaba, iranyaga. Iratonesha, iravuma !

 

Uburetwa bukwira igihugu. Gufata igihe no gutanga amakoro n’amaturo biba itegeko ry’Imana y’i Rwanda. Umuhutu uyobotse, agakorera Karinga, akagororerwa kugirwa Umututsi. Ari nayo mpamvu bamwe baheraho bavuga ko kuba umuhutu cyangwa umututsi byabaga bishingiye ku mutungo ! Nyamara byahe byokajya ! Kutavuga ukuri si iby’ubu. Gushingira ingoma ku kinyoma si iby’ubu. Ariko se ntibyashyize bigacika muri 1961 ?

 

Kuva muri Nyakanga 94, u Rwanda rwigaruriwe n’akandi gaco k’intagondwa. Nta Karinga yagarutse. Nta n’umusambi. Ashwi da ! RTLM yarabeshyaga. Kuva icyo gihe kugeza ubu, Kigeri Ndahindurwa nawe aracyari impunzi. Nawe ni uwo gutabarwa na rubanda. Kandi n’ubundi, umwami agirwa na rubanda. N’uko rero. Haje « igikeri » !

 

Niba ari ugutinya « ingwe » kuko wenda « igikeri kitatinya inyamanza »…Kuva icyo gihe, ubugome n’ubuhotozi byahawe intebe. Bigera n’aho abahotozi babyigamba. Bagarura igibwi n’impeta zajyanaga nabyo. Nta gikeri cyambara ikamba, ariko twabonye biyambika impeta. Ntibatinya no « kuvuna uruti » ! Nyamara nta munyamahanga baba bishe ! Ni abanyarwanda gusa ! Ahubwo babikorera inteko z’amahanga, abasore b’abanyarwanda bahera ibihuru amaraso.

 

Ntawe utibuka Polo Kagame avuga ngo : « Muzi ko icyo twiyemeje tugikora. Twagiye muri Kongo, abagombaga gupfa barapfa, abagombaga gutaha, turabacyura! »  LONI ivuze iti wakoze jenoside, nawe ati ubivuze arahakana itsembabatutsi ! Bihuriye he ? Kuri we n’abo bafatanyije kubikora, n’ubwo baba batakijya imbizi, amaraso y’abanyarwanda ntabwo angana. Hari abapfa, bikaba ishyano rigwiriye u Rwanda. Kandi koko ni byo. Gupfusha abantu kubera uko bavutse gusa ni ishyano riba rigwiriye umuntu, aho ava akagera. Ariko se, kuki ingoma « y’igikeri », yumva ko hari abapfa, nabo kubera uko bavutse basa gusa, bikaba ntacyo bivuze ? Ni kuki ? Ninde wabyihorera ?

Save on DeliciousShare via email
  • Date de parution :